Gdy w 2019 roku powstawała pierwsza edycja Diversity IN Check, mało kto przypuszczał, że po pięciu latach narzędzie to stanie się wyznacznikiem strategicznej dojrzałości firm w Polsce.
Dziś wnioski są jednoznaczne: różnorodność nie jest już modnym hasłem. Stała się elementem zarządzania, który wpływa na wyniki biznesowe, reputację i zdolność firm do adaptacji.
W piątej edycji badania, zakończonej konferencją w warszawskim Kinomuzeum, odnotowano rekordową liczbę zgłoszeń – 104 organizacje. Do grona najbardziej zaawansowanych zakwalifikowało się 75 z nich. Lista firm nie jest przypadkowa. To wynik szczegółowej oceny przygotowanej przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu we współpracy z niezależną Radą Ekspertów oraz Agencją Badawczą PBS.
Zmiana nie jest powierzchowna
Co odróżnia tegoroczne wyniki od poprzednich edycji? Skala dojrzałości. Aż 15 firm zdobyło ponad 80% możliwych punktów, co oznacza nie tylko spełnienie podstawowych standardów, ale również wdrażanie systemowych rozwiązań w zakresie zarządzania różnorodnością i budowania kultury inkluzywnej. Na tej liście znalazły się m.in. BNP Paribas, Orange Polska, Lidl, Polpharma i mBank.
Wyróżniono także firmy, które w ciągu ostatniego roku osiągnęły największy postęp: Castorama i DB Cargo Polska. Ich przypadki pokazują, że transformacja organizacyjna nie musi być powolna. Może być efektem świadomego przywództwa, ale też presji rynku i oczekiwań pracowników.
Międzynarodowe standardy, lokalne odpowiedzi
Struktura badania nie opiera się na intuicji czy deklaracjach PR-owych. Narzędzie powstało w oparciu o globalne wytyczne, w tym SDGs, ISO 26000 czy GRI Standards. Firmy nie tylko wypełniają ankiety – ich odpowiedzi są weryfikowane. Kryteria dotyczą m.in. równości płac, dostępności, systemów przeciwdziałania dyskryminacji i rozwoju liderów.
To istotne w kontekście rosnącego znaczenia ESG. Coraz więcej inwestorów i partnerów biznesowych ocenia firmy nie tylko przez pryzmat finansów, ale także wartości, jakie reprezentują. Różnorodność nie jest tu dodatkiem – staje się wskaźnikiem odporności i zdolności organizacji do innowacji.
Świadomość rośnie, ale nie wszędzie równo
Niepokoić może fakt, że duża część zgłoszeń pochodzi od firm z sektora finansowego, technologicznego i FMCG. Inne branże wciąż pozostają w tyle. Przemysł ciężki, sektor publiczny czy małe i średnie firmy rzadko pojawiają się na liście. Nie oznacza to braku działań – raczej brak systemowego podejścia i odwagi, by poddać się niezależnej ocenie.
To bariera, którą trudno będzie przełamać bez zmian systemowych. Potrzebne są zachęty, ale też wymagania regulacyjne. Przykładem może być wprowadzenie obowiązkowych raportów ESG, w których kwestie różnorodności staną się elementem oceny ryzyka operacyjnego.
Różnorodność jako przewaga konkurencyjna
Warto zauważyć, że wiele firm traktuje uczestnictwo w badaniu jako inwestycję w reputację. Ale nie tylko. Dane wewnętrzne coraz częściej pokazują korelację między różnorodnością zespołów a lepszymi wynikami sprzedaży, innowacyjnością i retencją pracowników. W erze niedoboru talentów to przewaga trudna do przecenienia.
Nie chodzi już tylko o płeć czy wiek. Nowe obszary, takie jak neuroróżnorodność, język inkluzywny czy bezpieczeństwo psychologiczne, wchodzą do codziennego zarządzania. Organizacje, które nie nadążą za tą zmianą, będą musiały tłumaczyć się nie tylko inwestorom, ale i własnym pracownikom.
Listy to dopiero początek
Lista pracodawców zaawansowanych w zakresie D&I to nie ranking. To mapa dojrzałości – pokazuje kierunek, ale nie hierarchię. W listopadzie, podczas Gali Karty Różnorodności, poznamy pełny raport. Warto będzie wtedy zwrócić uwagę nie tylko na dane liczbowe, ale i historie ludzi za tymi liczbami.
Bo ostatecznie różnorodność nie jest celem samym w sobie. Jest narzędziem do budowania organizacji, które lepiej rozumieją świat, swoich klientów i siebie nawzajem. A to, jak pokazuje doświadczenie ostatnich lat, może decydować o ich przetrwaniu.
