Komisja ekspercka Słowackiego Funduszu Audiowizualnego wystawiła wnioskowi bardzo wysoką ocenę, lokując go na trzecim miejscu w swojej kategorii. Mimo to projekt został odrzucony bez podania merytorycznego uzasadnienia. Po siedmiu latach nieprzerwanego wsparcia państwowego Filmowy Festiwal Inakości – jedyne tego typu wydarzenie na Słowacji – musiał zwrócić się o pomoc bezpośrednio do swoich widzów.
Przedsięwzięcie działa w obecnej formule od 2007 roku, nawiązując do tradycji słowackich przeglądów kinowych z przełomu wieków. Za organizację odpowiada stowarzyszenie Iniciatíva Inakosť, które co roku prezentuje bogaty repertuar filmów fabularnych, dokumentalnych i animowanych. Wyjątkowym akcentem imprezy jest nagroda publiczności, nazywana potocznie „Różowym Balonikiem”.
Przez blisko dwa dziesięciolecia coroczne seanse stały się stałym punktem w kalendarzu kulturalnym Bratysławy. To nie incydentalne pokazy, lecz ukształtowana instytucja, która zdołała wyhodować własną, wielopokoleniową publiczność.
Trudne otoczenie społeczno-prawne
Sytuacja, w jakiej funkcjonuje słowacka kultura queerowa, staje się coraz bardziej napięta. Raport Rainbow Map, publikowany przez organizację ILGA-Europe i analizujący poziom prawodawstwa w 49 państwach, stawia Słowację na odległych pozycjach. Sytuacja prawna mniejszości w tym kraju od lat wykazuje tendencję spadkową.
Tragiczny punkt zwrotny nastąpił w październiku 2022 roku w Bratysławie. Przed klubem Tepláreň – jednym z niewielu bezpiecznych miejsc dla lokalnej społeczności – doszło do zamachu, w którym zginęły dwie osoby. Władze zakwalifikowały ten czyn jako pierwszy w historii państwa akt terroryzmu domowego motywowany nienawiścią.
W takich realiach impreza filmowa przestaje być wyłącznie propozycją rekreacyjną. Działa jako przestrzeń, w której uczestnicy mogą spotkać się bez poczucia zagrożenia, a projekcje stanowią pretekst do dyskusji trudnych do przeprowadzenia w przestrzeni publicznej.
Cofanie funduszy dla mniejszości
Odrzucenie wniosek o grant wpisuje się w szerszy trend obserwowany przez obrońców praw człowieka na Słowacji. Wycofywanie publicznego finansowania dla inicjatyw związanych z mniejszościami dotyka kolejne projekty, niezależnie od ich poziomu artystycznego czy merytorycznego.
Mimo problemów finansowych organizatorzy nie zdecydowali się na odwołanie wydarzenia. Uruchomili publiczną zbiórkę internetową, licząc na solidarność czytelników i widzów, którzy przez lata wypełniali sale kinowe.
W tym sporze stawką jest coś więcej niż domknięcie budżetu pojedynczego wydarzenia. Chodzi o zachowanie przestrzeni, w której dyskryminowana społeczność może zaistnieć na wielkim ekranie bez pośrednictwa doniesień o aktach przemocy.
Szczegółowe informacje o nadchodzącej edycji, program oraz opcje zakupu biletów znajdziesz w naszym kalendarzu: Slovak Queer Film Festival FFi Bratysława – bilety, program i informacje
Źródła:
