Jak miasta budują kompetencje przyszłości. Wrocławski model branżowych centrów umiejętności

Florystyka, elektromobilność, automatyka przemysłowa – to nie przypadkowa lista zawodów. To przemyślana odpowiedź Wrocławia na jedno z największych wyzwań współczesnego rynku pracy: lukę między tym, czego uczą szkoły, a tym, czego potrzebują przedsiębiorstwa. Model branżowych centrów umiejętności może stać się inspiracją dla innych polskich miast, które szukają sposobu na realny rozwój lokalnych społeczności.

Dlaczego florystyka? Praca z naturą jako antidotum na wypalenie

W Polsce działa już 46 branżowych centrów umiejętności finansowanych z Krajowego Planu Odbudowy. Docelowo powstanie ich 120 w całym kraju – po jednym w każdej z wyznaczonych dziedzin zawodowych. Wrocławskie BCU przy Zespole Szkół nr 3 przy ul. Szkockiej wyróżnia się nietypowym profilem. Florystyka w czasach sztucznej inteligencji i automatyzacji? To wybór bardziej strategiczny, niż mogłoby się wydawać.

Ruch slow living, który zyskuje globalnie na znaczeniu, promuje świadome spowolnienie i powrót do kontaktu z naturą jako sposób na przeciwdziałanie wypaleniu zawodowemu. Praca florysty łączy aktywność manualną z kreatywnością i możliwość pracy w hybrydowym modelu – odpowiadając na rosnące oczekiwania dotyczące work-life balance. Wrocławskie centrum oferuje podstawową naukę zawodu oraz specjalistyczne warsztaty ze scenografii florystycznej, aranżacji balkonów czy ikebany. Wszystkie zajęcia odbywają się na żywych roślinach, a do dyspozycji uczestników są dwie całoroczne szklarnie z nowoczesnymi systemami.

Co jednak wyróżnia to centrum na tle typowej szkoły zawodowej, to model dostępności. Kursy są darmowe, trwają rok i odbywają się co dwa tygodnie w weekendy – co pozwala łączyć naukę z pracą zawodową. To rozwiązanie odpowiada na potrzebę przekwalifikowania, która dotyczy nie tylko młodych ludzi rozpoczynających karierę, ale także osób w średnim wieku poszukujących zmiany ścieżki zawodowej.

Elektryczność i technologia. Centrum, które odpowiada na deficyt specjalistów

We wrześniu ruszy we Wrocławiu kolejne centrum – tym razem w dziedzinie elektryczności przy ul. Strzegomskiej. Według prognoz na 2025 rok, na polskim rynku pracy utrzymuje się znaczący deficyt specjalistów w sektorze budowlanym i technicznym, przy czym branża elektrotechniczna należy do zawodów o szczególnym zapotrzebowaniu.

Nowa placówka zostanie wyposażona w technologie, które jeszcze kilka lat temu były zarezerwowane dla laboratoriów badawczych: gogle VR, kamery termowizyjne, komora GTEM do testowania kompatybilności elektromagnetycznej czy mierniki jakości energii. Partnerami projektu są Tauron, PTPiREE i IASE – co oznacza bezpośrednie połączenie edukacji z realnymi potrzebami sektora energetycznego. W pierwszej fazie przeszkolonych zostanie 180 dorosłych, 90 uczniów i 30 nauczycieli.

Model współpracy samorząd-biznes-edukacja w praktyce

Branżowe centra umiejętności to zaawansowane technologicznie placówki kształcenia, szkolenia i egzaminowania, które działają w nierozerwalnym połączeniu z ogólnopolskimi organizacjami branżowymi. W przypadku Wrocławia nie jest to tylko formalna deklaracja. Partnerstwo między miastem, przedsiębiorstwami i jednostkami oświatowymi przełożyło się na powstanie czterech różnorodnych centrów:

• Automatyka przemysłowa funkcjonuje już od roku przy Lotniczych Zakładach Naukowych,
• Elektromobilność uruchomiono w czerwcu 2025 przy ul. Borowskiej,
• Elektryczność otworzy się we wrześniu,
• Florystyka na koniec roku.

Łączny koszt budowy i wyposażenia wszystkich placówek to ponad 62 mln zł, z czego około 40 mln zł pochodzi z Krajowego Planu Odbudowy.

Firmy coraz częściej inwestują w programy wellbeing i rozwoju kompetencji pracowników, widząc w tym kluczowy czynnik decydujący o zaangażowaniu i produktywności zespołów. Model wrocławskich BCU zakłada uczenie się przez całe życie. Tutaj, zarówno młodzi ludzie wybierający ścieżkę zawodową, jak i dorośli pragnący się przekwalifikować, mogą skorzystać z tej samej infrastruktury i know-how.

ESG w edukacji zawodowej. Więcej niż tylko raportowanie

W Polsce około 100 tysięcy małych i średnich firm w najbliższych latach otrzyma od swoich dużych kontrahentów zapytania o dostosowanie się do wymogów ESG, co wymusza na nich podjęcie działań w zakresie zrównoważonego rozwoju. Branżowe centra umiejętności wpisują się w ten trend nie tylko przez edukację na temat transformacji ekologicznej, ale także przez model działania. Współpraca samorządu z biznesem na rzecz długofalowego rozwoju lokalnej społeczności to kwintesencja społecznej odpowiedzialności.

Wrocławskie centrum florystyczne dodatkowo współpracuje z Uniwersytetem Przyrodniczym przy tworzeniu edukacyjnych terrariów. Ponadto w przestrzeni centrum znajdzie się kolekcja naczyń polskich projektantów szkła i ceramiki. To połączenie edukacji zawodowej z promocją lokalnej twórczości i zrównoważonych praktyk pokazuje, że nowoczesne kształcenie wykracza poza sam warsztat techniczny.

ROI z edukacji. Inwestycja, która się zwraca

Dotychczas przeszkolono 4858 osób w ramach programu branżowych centrów umiejętności,  które otrzymały certyfikaty potwierdzające nowe kwalifikacje. Docelowo liczba ta ma wzrosnąć do 24 tysięcy osób w całej Polsce. Wrocław pokazuje, że inwestycja w edukację zawodową to nie koszt, lecz strategiczne narzędzie rozwoju miasta.

Model hybrydowy – zajęcia raz na dwa tygodnie w weekendy – eliminuje barierę dostępu dla osób pracujących. Brak opłat za udział w kursach sprawia, że kształcenie jest dostępne niezależnie od sytuacji finansowej uczestnika. Z kolei partnerstwo z biznesem gwarantuje, że absolwenci zdobywają umiejętności rzeczywiście poszukiwane przez pracodawców, co zwiększa ich szanse na zatrudnienie lub rozwój własnej działalności.

Inspiracja dla innych regionów

Wrocław nie jest jedynym miastem tworzącym branżowe centra umiejętności. Natomiast model czterech różnorodnych placówek – łączących branże techniczne z rzemiosłem artystycznym – zasługuje na szczególną uwagę. Ministerstwo Edukacji co roku publikuje prognozę zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego, wskazując kierunki rozwoju oferty edukacyjnej zgodnie z potrzebami rynku. Miasta, które chcą skutecznie odpowiadać na te prognozy, mogą czerpać z wrocławskiego doświadczenia.

Kluczem do sukcesu nie jest bowiem tylko nowoczesny sprzęt czy pozyskane fundusze. To przede wszystkim długofalowe myślenie o rozwoju lokalnych społeczności, otwartość na różnorodne ścieżki kariery – od technologii po rzemiosło artystyczne – oraz realne zaangażowanie biznesu w proces edukacyjny. W czasach, gdy automatyzacja przebudowuje rynek pracy, a młodzi ludzie coraz częściej poszukują pracy dającej nie tylko dochód, ale i sens, takie podejście może być receptą na budowanie odpornych lokalnych gospodarek.

Źródła:

• Ministerstwo Edukacji Narodowej – Branżowe Centra Umiejętności
• Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji – Krajowy Plan Odbudowy – Branżowe Centra Umiejętności
• Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – Branżowe Centra Umiejętności
• Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości – Rynek pracy 2025. Kto zyska, kto straci, a kto zdobędzie przewagę?
• Wellbeing Polska – Najważniejsze trendy HR na 2025 rok
• Spa Executive – 2025 Wellness Trends: Speed x 0.5: slow living
• Polskie Stowarzyszenie ESG – O ESG
• Ministerstwo Rozwoju i Technologii – Współpraca szkolnictwa zawodowego i biznesu