Jak przekształcić doświadczenie ekspertów w cyfrowy produkt edukacyjny

Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu digitalizuje wielopokoleniową wiedzę pediatrów w Cyfrowy Atlas Wysypek – platformę opartą na microlearningu z quizami, 5-minutowymi wykładami i certyfikatami UMW. To case study zarządzania wiedzą organizacyjną, które pokazuje, jak przekształcić doświadczenie senior ekspertów w skalowalny produkt edukacyjny. Dla firm i organizacji to odpowiedź na pytanie: co zrobić z wiedzą, którą odchodzący pracownicy zabierają ze sobą?

Problem: wiedza milczy w głowach ekspertów

Prof. Leszek Szenborn, kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii i Chorób Infekcyjnych UMW, diagnozuje problem znany każdej organizacji zatrudniającej specjalistów. Rodzi się mniej dzieci, a jednocześnie wracają choroby infekcyjne nieobecne przez dziesiątki lat. Młodzi lekarze nie mają od kogo się uczyć, bo starsi nie widzieli tych przypadków na własne oczy. Terapie biologiczne modyfikują obraz chorób. Podróże międzynarodowe przynoszą infekcje nieznane w naszej strefie klimatycznej.

Rezultat? Lekarze – zarówno młodzi, jak i z wieloletnim stażem – nie mogą już bazować wyłącznie na własnym doświadczeniu. Wiedza tkwi w głowach garstki seniorów, którzy pamiętają czasy przed powszechnymi szczepieniami. Ale ta wiedza milczy, bo nie ma mechanizmu jej przechwytywania i przekazywania.

Problem dotyczy każdej branży. Firmy konsultingowe tracą wiedzę projektową z odejściem doświadczonych partnerów. Korporacje zmagają się z luką kompetencyjną, gdy seniorzy przechodzą na emeryturę. Startupy technologiczne gubią kontekst decyzji architektonicznych, gdy odchodzą pierwsi inżynierowie.

Rozwiązanie: od papierowego atlasu do platformy microlearningowej

Bazą Cyfrowego Atlasu Wysypek była bogata kolekcja zdjęć chorób wysypkowych, gromadzona od lat w Klinice Pediatrii i Chorób Infekcyjnych UMW. Książkowy atlas zmian skórnych u dzieci był regularnie aktualizowany. Powstał imponujący zbiór – ale dostępny tylko dla garstki osób mających fizyczny dostęp do dokumentacji.

Dr Kamila Ludwikowska, współtwórczyni aplikacji, wyjaśnia założenia: nauka może być przyjemna i mieć formę atrakcyjnej gry. Atlas został wyposażony w szereg funkcji przyjaznych w obsłudze i dostosowanych do współczesnego odbiorcy. Microlearning – krótkie, przystępne treści możliwe do przyswojenia w dowolnym momencie – stał się fundamentem platformy.

Dla praktyków Cyfrowy Atlas Wysypek działa jak swoista „ściąga”. Algorytm pięciu kroków prowadzi logiczną ścieżką diagnostyczną: od podpowiedzi, jakie pytania zadawać pacjentowi, poprzez rozpoznanie, aż do zastosowania leczenia. Funkcja wyszukiwarki pozwala porównać obraz zmiany skórnej, dopasowując ją do pacjenta. Każdemu zdjęciu towarzyszy krótki opis choroby.

Jednak platforma to znacznie więcej niż zestaw fotografii. Kluczowe elementy:

• 5-minutowe wykłady ekspertów – doświadczonych pediatrów z Kliniki, którzy w skondensowanej formie dostarczają merytorycznych wskazówek
• Quizy naukowe – sprawdzające zdobytą wiedzę w formie gamifikacji
• Certyfikat UMW – potwierdzający kompetencje po ukończeniu kursu

Microlearning jako kompetencja przyszłości

Badania pokazują, że microlearning może poprawić przyswajanie wiedzy nawet o 60 procent w porównaniu do tradycyjnych metod nauczania. Krótkie sesje nauki sprzyjają lepszemu zapamiętywaniu – mózg łatwiej przyswaja jedną małą porcję informacji niż długi wykład pełen danych.

W dynamicznym środowisku pracy, gdzie tempo zmian rośnie z każdym rokiem, microlearning odpowiada na konkretne potrzeby:

• Oszczędność czasu: zamiast godzinnych kursów, nową wiedzę można przyswajać w 5-10 minut
• Dostępność na żądanie: użytkownik uczy się wtedy, gdy ma na to czas – w przerwie w pracy, w drodze, podczas porannej kawy
• Natychmiastowa aplikacja: krótkie moduły dostarczają wiedzy, którą można wykorzystać od razu w praktyce
• Elastyczność: rozłożenie nauki na mniejsze fragmenty pozwala na wygodne powtórki i szybkie utrwalenie

Dla organizacji zatrudniających specjalistów microlearning rozwiązuje problem ciągłego doskonalenia bez wyjmowania zespołu z operacji na wielodniowe szkolenia. Pracownicy objęci programem nauczania w tej formie nie muszą fizycznie uczestniczyć w zajęciach ani logować się na platformie w określonych godzinach.

Gamifikacja: od quizów do certyfikatów

Cyfrowy Atlas Wysypek wykorzystuje mechanizmy gamifikacji znane z edukacji i szkoleń korporacyjnych. Quizy online to jedno z najprostszych i najskuteczniejszych narzędzi – pozwalają na powtarzanie materiału, utrwalanie wiadomości oraz sprawdzanie postępów w czasie rzeczywistym.

Rywalizacja, ranking, natychmiastowy feedback – elementy, które sprawiają, że nauka staje się bardziej efektywna, a użytkownicy czują się zmotywowani do dalszej pracy. System punktowy i certyfikat stanowiący potwierdzenie zdobytych umiejętności wprowadza element osiągnięcia, który zwiększa zaangażowanie.

Gamifikacja w szkoleniach zawodowych przynosi wymierne korzyści. Pracownicy szybciej przyswajają wiedzę, chętniej wracają do materiałów, a proces nauki traktują raczej jako wyzwanie niż obowiązek. Dla firm oznacza to wyższy ROI z inwestycji w development zespołu.

Model biznesowy: od użytku wewnętrznego do komercjalizacji

Cyfrowy Atlas Wysypek to pierwsza odsłona szerszej platformy edukacyjnej Custom-med, która obejmuje interaktywny system szkoleń i mikrokursów, w przyszłości rozwijanych z kolejnych obszarów. Przy jej tworzeniu naukowcy UMW współpracowali z firmą Animativ, z którą kilka miesięcy wcześniej opracowali aplikację Kid AID wykorzystującą sztuczną inteligencję do wczesnego wykrywania sepsy u dzieci.

Nowa platforma ma być gotowa do końca roku i będzie udostępniana bezpłatnie pracownikom i studentom UMW. W planach na najbliższą przyszłość jest komercjalizacja i udostępnianie odbiorcom w trybie abonamentowym.

Ten model rozwoju produktu edukacyjnego warto przeanalizować:

Faza 1: Użytek wewnętrzny – produkt budowany dla własnych potrzeb (studenci, pracownicy uczelni), finansowany z budżetu instytucji. Pozwala przetestować rozwiązanie, zebrać feedback, dopracować UX.

Faza 2: Rozszerzenie grupy docelowej – udostępnienie produktu zewnętrznym odbiorcom (lekarze spoza UMW), model subskrypcyjny. Generuje przychody, buduje bazę użytkowników, zbiera dane o wykorzystaniu.

Faza 3: Skalowanie – rozwój platformy o kolejne obszary medyczne (Custom-med jako ekosystem mikrokursów), potencjał licencjonowania lub white-label dla innych instytucji.

Dla firm i organizacji ten wzorzec ma uniwersalne zastosowanie. Wewnętrzne bazy wiedzy, systemy onboardingowe, platformy szkoleniowe – początkowo budowane dla własnych potrzeb – mogą przekształcić się w produkty komercyjne, generując dodatkowy strumień przychodów.

Zarządzanie wiedzą organizacyjną: lekcje dla biznesu

Case study Cyfrowego Atlasu Wysypek pokazuje praktyczne zastosowanie zasad zarządzania wiedzą:

• Identyfikacja wiedzy: Co tak naprawdę pozwala organizacji zarabiać pieniądze? Jaka wiedza dostarcza wartość klientom i nie może zostać łatwo skopiowana przez konkurencję? W przypadku UMW to wieloletnie doświadczenie diagnostyczne seniorów.
• Lokalizowanie zasobów wiedzy: Gdzie znajdują się eksperci? Kto posiada kompetencje, których potrzebuje organizacja? Często nie zdajemy sobie sprawy, jakie zasoby wiedzy są dostępne wewnętrznie.
• Przechwytywanie wiedzy ukrytej: Jak zapisać doświadczenie, które istnieje tylko w głowach pracowników? Cyfrowy Atlas Wysypek wykorzystuje fotografie kliniczne + kontekst ekspertów + strukturę algorytmiczną. W firmach mogą to być nagrania wideo, dokumentacja case studies, sesje knowledge transfer przed odejściem kluczowych pracowników.
• Kodyfikacja i systematyzacja: Surowe dane (zdjęcia wysypek) przekształcone w strukturalną wiedzę (algorytm 5 kroków + opisy + wykłady) dają użyteczny produkt. W organizacjach biznesowych analogiczne podejście to przekształcenie chaotycznych notatek projektowych w uporządkowaną bazę wiedzy.
• Rozpowszechnianie: Platforma cyfrowa zapewnia dostęp na żądanie, niezależnie od lokalizacji i czasu. Wiedza przestaje być monopolem garstki ekspertów, staje się zasobem całej organizacji.
• Wykorzystanie i walidacja: Quizy i certyfikaty weryfikują, czy wiedza została rzeczywiście przyswojona. Feedback loop pozwala na ciągłe doskonalenie materiałów.

Wyzwania i bariery

Zarządzanie wiedzą organizacyjną napotyka typowe przeszkody, które widać również w projekcie wrocławskiej uczelni:

• Bariera kulturowa: Dlaczego eksperci mieliby dzielić się wiedzą? W środowisku akademickim motywacją jest misja edukacyjna i prestiż. W firmach trzeba budować kulturę organizacyjną, która nagradza transfer wiedzy, nie traktuje go jako zagrożenie dla własnej pozycji.
• Bariera technologiczna: Stworzenie platformy wymagało współpracy z firmą technologiczną (Animativ). Nie każda organizacja ma kompetencje do samodzielnego zbudowania systemu zarządzania wiedzą. Jednak rynek oferuje gotowe rozwiązania – od prostych baz wiedzy po zaawansowane platformy LMS z funkcjami microlearningowymi.
• Bariera zasobowa: Kodyfikacja wiedzy wymaga czasu i nakładów. Trzeba zrobić zdjęcia, napisać opisy, nagrać wykłady, zaprojektować quizy. W firmach często brakuje dedykowanych zasobów na projekty knowledge management.
• Bariera motywacyjna użytkowników: Nawet najlepszy system jest bezużyteczny, jeśli pracownicy nie chcą lub nie potrafią z niego korzystać. Projektowanie intuicyjnych, angażujących interakcji z systemami wiedzy – user experience – staje się kompetencją podstawową.

Trendy: AI i automatyzacja knowledge management

Platforma Custom-med to dopiero początek ewolucji systemów zarządzania wiedzą w medycynie i innych branżach. Kolejne etapy to integracja z sztuczną inteligencją – czego przykładem jest wcześniejszy projekt zespołu UMW: aplikacja Kid AID wykorzystująca AI do wczesnego wykrywania sepsy u dzieci.

Sztuczna inteligencja zmienia zasady gry w knowledge management:

• Automatyczne generowanie treści: AI może analizować dokumentację medyczną i automatycznie generować opisy przypadków, streszczenia, karty diagnostyczne
• Personalizacja ścieżek nauki: algorytmy adaptacyjne dostosowują kolejność i trudność materiału do poziomu użytkownika
• Inteligentne wyszukiwanie: systemy oparte na uczeniu maszynowym dostarczają bardziej trafne i spersonalizowane wyniki niż tradycyjne wyszukiwarki
• Chatboty i asystenci: możliwość zadawania pytań w języku naturalnym i otrzymywania odpowiedzi na podstawie bazy wiedzy organizacji

Dla profesjonalistów zarządzających wiedzą organizacyjną umiejętność efektywnej współpracy z AI staje się kompetencją przyszłości.

Od uczelni do korporacji: uniwersalne zasady

Cyfrowy Atlas Wysypek powstał w środowisku akademickim, ale zasady, które kierowały jego powstaniem, mają uniwersalne zastosowanie:

• Dla firm konsultingowych: Digitalizacja doświadczeń z zakończonych projektów, tworzenie playbooks i best practices dostępnych dla wszystkich konsultantów. Model subskrypcyjny dla klientów zainteresowanych dostępem do wiedzy eksperckiej firmy.
• Dla korporacji technologicznych: Kodyfikacja decyzji architektonicznych, dokumentacja legacy systems, onboarding materials dla nowych inżynierów. Microlearningowe moduły o wewnętrznych narzędziach i procesach.
• Dla organizacji medycznych i naukowych: Przekształcanie badań i praktyki klinicznej w produkty edukacyjne. Model abonamentowy dla instytucji szkolących specjalistów.
• Dla firm produkcyjnych: Digitalizacja wiedzy operacyjnej z hali produkcyjnej, procedury troubleshootingu, standardy jakości. Gamifikowane szkolenia dla nowych pracowników linii montażowej.
• Wspólny mianownik: przekształcenie wiedzy ukrytej (tacit knowledge) w wiedzę jawną (explicit knowledge), dostępną, skalowalną i możliwą do monetyzacji.

Podsumowanie: wiedza jako aktywo

Cyfrowy Atlas Wysypek to więcej niż narzędzie diagnostyczne dla pediatrów. To model zarządzania wiedzą organizacyjną w erze cyfrowej transformacji. Pokazuje, jak przekształcić wielopokoleniowe doświadczenie ekspertów w skalowalny produkt edukacyjny oparty na microlearningu, gamifikacji i dostępności na żądanie.

Dla firm i organizacji to inspiracja: wiedza w głowach pracowników to aktywo, które można – i należy – digitalizować, systematyzować i udostępniać. Nie tylko po to, by chronić się przed odpływem kompetencji. Ale by budować przewagę konkurencyjną opartą na tym, czego konkurencja nie może łatwo skopiować: unikalnym doświadczeniu zespołu, skodyfikowanym w użyteczną formę.

Platforma została zaprezentowana podczas XXIV Krajowej Konferencji Szkoleniowej – Jesień Pediatryczna 2025 w Krakowie. To dopiero początek drogi od produktu wewnętrznego do platformy komercyjnej. Ale zasady, które kierują tym procesem, działają już dziś – w uczelniach, korporacjach, startupach i firmach konsultingowych, które traktują wiedzę jako najcenniejszy zasób do zarządzania.

Źródła:

• Rynek Zdrowia – Naukowcy Uniwersytetu Medycznego stworzyli Cyfrowy Atlas Wysypek
• EITT – Zarządzanie wiedzą w organizacji – kompetencja przyszłości