Przed premierą każdej kolejnej publikacji duetu Artur Nowak i Stanisław Obirek krytycy oraz czytelnicy zastanawiają się, czy autorzy są w stanie wnieść do debaty publicznej nowe, nieznane dotąd fakty. Po głośnych i szeroko komentowanych książkach, takich jak „Babilon”, „Gomora” czy „Skandaliści w sutannach”, mogłoby się wydawać, że temat nadużyć w strukturach kościelnych został już wyczerpany. Tymczasem publicyści konsekwentnie udowadniają, że instytucja, która przez dwa tysiące lat kumulowała ogromną władzę i wpływy, kryje w swoich archiwach jeszcze wiele niewyjaśnionych spraw. 11 sierpnia 2026 roku nakładem Prószyński i S-ka ukaże się ich najnowsza praca: „Skandale Watykanu. Władza, sekrety i upadek papieskiego dworu”.
Biografie dalekie od oficjalnych hagiografii
W swojej najnowszej publikacji Nowak i Obirek przenoszą punkt ciężkości poza granice Polski, koncentrując się bezpośrednio na samym sercu Kościoła katolickiego. Przede wszystkim analizują oni rozległy, globalny system rzymskich wpływów, obejmujący m.in. uczelnie, nuncjatury apostolskie, watykańskie instytucje finansowe oraz korpus dyplomatyczny. Na 240 stronach książki autorzy kreślą portrety kluczowych postaci, które kształtowały politykę Stolicy Apostolskiej w XX i XXI wieku, pokazując ich życiorysy z perspektywy zupełnie innej niż oficjalne watykańskie opracowania.
Warto zauważyć, że w książce pojawia się m.in. postać biskupa Paula Marcinkusa, wieloletniego szefa watykańskiego banku IOR, którego nazwisko łączono z głośnymi skandalami finansowymi. Oprócz tego autorzy przyglądają się działalności kardynała Angelo Sodano, uznawanego przez krytyków za architekta systemowego milczenia wobec spraw pedofilii w Kościele. Ponadto w publikacji szczegółowo omówiono rolę Álvaro del Portillo, następcy założyciela Opus Dei, oraz postacie mniej znane polskiemu odbiorcy – w tym dyplomatę Pio Laghiego czy słynnego artystę Marko Rupnika, oskarżanego o nadużycia wobec osób zakonnych.
Dwa różne doświadczenia, jedna metoda pracy
Sukces reporterski tego duetu wynika przede wszystkim z unikalnego połączenia kompetencji zawodowych obu autorów, którzy doskonale znają mechanizmy działania opisywanej instytucji. Artur Nowak, jako adwokat z wieloletnim doświadczeniem, od lat reprezentuje ofiary nadużyć przed sądami, dzięki czemu precyzyjnie diagnozuje prawne i strukturalne narzędzia służące do tuszowania niewygodnych faktów. Z kolei Stanisław Obirek wnosi do książki bezcenną wiedzę z wnętrza systemu – w 1983 roku wstąpił do zakonu jezuitów i spędził w nim ponad dwie dekady, opuszczając stan duchowny w 2005 roku.
Dlatego też ich wspólne publikacje nie mają charakteru czysto sensacyjnej publicystyki, lecz stanowią chłodną, opartą na dokumentach analizę historyczno-prawną. Co więcej, wysokie zainteresowanie tą tematyką potwierdził sukces ich wspólnego podcastu „Kryminalna historia Kościoła”, który zdobył nagrodę Bestsellera Empiku za 2022 rok.
Dlaczego ta książka ukazuje się właśnie teraz?
Obecny kontekst społeczny i kościelny sprawia, że „Skandale Watykanu” nie są jedynie historyczną retrospekcją. Głośne procesy finansowe przed watykańskim trybunałem, ujawniane systematycznie archiwa dyplomatyczne oraz trudne procesy rozliczeniowe pokazują, jak wielkim wyzwaniem dla Stolicy Apostolskiej pozostaje transparentność. Na koniec warto dodać, że książka jest próbą odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób globalna instytucja radzi sobie – lub nie radzi – z najtrudniejszymi momentami własnej współczesnej historii.
