Gdy przyjrzymy się bliżej hodowli przemysłowej, okazuje się, że cierpienie zwierząt jest jej nieodłączną częścią.
Dzisiejsze wyniki tajnego śledztwa organizacji Compassion in World Farming Polska odsłaniają dramatyczny obraz życia, a raczej egzystencji, którą w klatkach przeżywają miliony królików w Polsce i innych krajach Unii Europejskiej. Światło dzienne ujrzały nie tylko drastyczne warunki panujące na polskich fermach, ale też polityczna inercja, która blokuje prawne zmiany – mimo wielomilionowego poparcia dla zakazu hodowli klatkowej wśród obywateli.
Dramatyczne nagrania i niezmienne warunki
Zatrważające obrazy z ferm królików w Polsce i we Włoszech, nakręcone przez działaczy organizacji, pokazują króliki stłoczone w klatkach tak małych, że nie mogą się w nich ani wyprostować, ani podskoczyć – naturalne zachowania, które dla dzikich krewnych tych zwierząt są codziennością. Wyjęte z ich społecznego kontekstu, zamknięte samotnie lub w zbyt małych grupach, stają się ofiarami własnych instynktów i frustracji. Na nagraniach widać, jak niektóre z nich z desperacji gryzą metalowe druty, inne zaś zamierają w klatkach obok martwych współtowarzyszy z pogryzionymi uszami, a także osobniki z wyłysiałymi, pokrytymi ranami ciałami, co może wskazywać na infekcje lub pasożyty.
W Polsce – gdzie hodowanych jest około 2,2 miliona królików na mięso – sytuacja nie wygląda lepiej. Śledczy odwiedzili dwie fermy przemysłowe, dokumentując dramatyczne warunki życia tych zwierząt. Na nagraniach widać króliki trzymane w klatkach tak niskich, że nie są w stanie podnieść się na tylne łapy – jeden z podstawowych odruchów czujności u tego gatunku. Zamiast naturalnego środowiska, w którym mogą kopać nory, mają metalowe rusztowane podłogi. Brak materiałów do gryzienia sprawia, że instynktownie ranią same siebie lub innych, co jest przygnębiającym dowodem ich rozpaczy.
Klatki jako systemowe okrucieństwo
To śledztwo wyraźnie pokazuje systemowe okrucieństwo hodowli klatkowej nie tylko w Polsce, ale w całej Europie. Nie chodzi o kilka tzw. złych ferm czy kogoś znęcającego się nad zwierzętami – to, co dziś opublikowaliśmy jest tragicznie reprezentatywne dla hodowli klatkowej królików na mięso we wszystkich europejskich krajach– mówi Małgorzata Szadkowska, prezeska Compassion in World Farming Polska.
Deklaracje krajów takich jak Niemcy czy Czechy, które wprowadzają stopniowe zakazy hodowli klatkowej dla kur, królików i macior, są ważnym krokiem. Jednak Komisja Europejska nie wywiązała się jeszcze z obietnicy ustanowienia zakazu hodowli klatkowej w całej Unii, mimo że ponad 1,4 miliona obywateli UE podpisało inicjatywę „Koniec Epoki Klatkowej” (End the Cage Age), domagając się zakończenia tej formy hodowli. W Polsce poparcie dla inicjatywy wyraziły dziesiątki tysięcy ludzi.
Głosy ekspertów i presja obywatelska
Dr hab. prof. Marcin Urbaniak, ekspert z Katedry Kognitywistyki UKEN w Krakowie, nie pozostawia złudzeń co do konsekwencji hodowli klatkowej.
Proces domestyfikacji królika europejskiego nie stłumił odruchów, potrzeb czy skłonności, które występują u dzikiej formy tego gatunku. Trzymanie królików w warunkach hodowli klatkowych – a więc karmionych wyłącznie granulatem, przebywających w permanentnym przegęszczeniu, na drastycznie zbyt ciasnej powierzchni klatki, która wykonana jest wyłącznie z elementów drucianych i pozbawiona wszelkiego wzbogacenia – pod żadnym względem nie spełnia kryteriów minimum gatunkowego dobrostanu – mówi ekspert.
Poparcie dla zakazu hodowli klatkowej w UE sięga 90% – według badań, 87% Polek i Polaków wyraziło poparcie dla tej zmiany. Przemiany w systemie rolnictwa wydają się nieuchronne. Strategiczny Dialog na temat Przyszłości Rolnictwa UE wskazuje, że większość interesariuszy zgadza się, że hodowla klatkowa musi być wyeliminowana, a nowe przepisy powinny być gotowe najpóźniej do 2026 roku.
Komisja Europejska i przyszłość hodowli
Dla organizacji takich jak Compassion in World Farming Polska, które dostarczyły raport oraz materiały filmowe europejskim decydentom, polskim urzędnikom i Ministerstwu Rolnictwa, publikacja wyników tego śledztwa nie jest przypadkowa. Dzisiaj rozpoczynają się w Brukseli przesłuchania związane z wyborem nowych komisarzy, w tym tych, którzy będą odpowiadać za kwestie dobrostanu zwierząt i przyszłość rolnictwa. To kluczowy moment, który może przynieść realne zmiany.
Czy polityczna presja, głosy obywateli oraz przerażające nagrania ukazujące realia hodowli klatkowej przyniosą zmianę? Wciąż nie wiadomo. Jednak dla milionów zwierząt hodowlanych każda zwłoka oznacza kolejne dni życia w męczarniach, daleko od tego, co powinno być minimum godności dla żywego stworzenia.
