Wrocław stawia na bioróżnorodność. Nowy standard miejskiego rozwoju uwzględnia… jerzyki i nietoperze.

W miastach przyszłości nie tylko ludzie będą mieć swoje miejsce. Wrocław pokazuje, że zrównoważony rozwój to nie tylko transport, energia i infrastruktura – ale również troska o tych „cichych mieszkańców”, którzy nie protestują, nie głosują i nie domagają się praw, ale mają ogromne znaczenie dla ekosystemu. Nowa kampania edukacyjna „Zróbmy miejsce dla wszystkich” to nie tylko gest, lecz konkretne narzędzie ochrony miejskiej fauny.

Miasto jako ekosystem

Wrocław jest domem dla ponad 200 gatunków ptaków oraz nawet 18 gatunków nietoperzy. Te zwierzęta, ukryte w elewacjach, poddaszach i zakamarkach budynków, nie tylko współtworzą bioróżnorodność miasta, ale też pełnią funkcje, które mają bezpośredni wpływ na jakość życia mieszkańców. Jerzyk, który potrafi upolować nawet 20 tysięcy owadów dziennie, jest naturalnym sprzymierzeńcem w walce z komarami. Nietoperze redukują liczbę szkodników, a tym samym wspierają zdrowie publiczne i stabilność miejskiego ekosystemu.

Nowy standard urbanistyczny: „Standardy ochrony ptaków i nietoperzy”

W maju 2025 r. prezydent Wrocławia podpisał zarządzenie wprowadzające tzw. standardy ochrony dzikich gatunków w przestrzeni miejskiej. To nie tylko deklaracja, ale regulacja obowiązująca wszystkie jednostki miejskie, spółki komunalne i wykonawców korzystających z funduszy miejskich. Co się zmienia?

• Przed remontem czy termomodernizacją wymagana będzie ekspertyza przyrodnicza.

• Jeśli siedliska zostaną naruszone, inwestor musi zapewnić kompensację – np. przez montaż budek lęgowych.

• Monitoring i nadzór przyrodniczy staną się integralną częścią procesu budowlanego.

Ten zestaw wytycznych realnie zmienia sposób, w jaki miasto planuje i realizuje inwestycje. Nie tylko chroni gatunki, ale też buduje wzorzec nowoczesnej, wrażliwej urbanistyki – uwzględniającej więcej niż tylko potrzeby człowieka.

Miasto-inkubator dobrych praktyk

Wrocław nie zaczyna od zera. Budki lęgowe dla pustułek, skrzynki dla nietoperzy borowców czy zabezpieczenia szyb w szkołach to tylko niektóre z projektów realizowanych już wcześniej. Widać ich efekty: ptaki wracają tam, skąd zniknęły po wcześniejszych pracach ociepleniowych. Działania prośrodowiskowe zaczynają przynosić wymierne rezultaty.

CSR po miejsku – przykład strategicznego myślenia

Wrocław pokazuje, że miejski CSR to nie tylko kampanie społeczne czy inwestycje w zieleń, ale spójne i systemowe podejście do zrównoważonego rozwoju. Takie działania wzmacniają reputację miasta jako organizmu odpowiedzialnego, nowoczesnego i empatycznego. Co więcej – wyznaczają standard, za którym mogą (i powinny) podążać inne samorządy.

Co mogą zrobić mieszkańcy i firmy?

Zmiana zaczyna się od świadomości. Dlatego Wrocław uruchomił także komponent edukacyjny kampanii – ulotki, instrukcje oraz porady dla mieszkańców i inwestorów. Apeluje, by przed remontami konsultować się z ornitologami, nie likwidować miejsc lęgowych, montować budki i edukować dzieci. Nawet mały gest – jak naklejka antykolizyjna na szybie – może uratować życie ptaka.

Inicjatywa Wrocławia to nie tylko ciekawostka z pogranicza ekologii i urbanistyki. To sygnał, że ESG w wydaniu samorządowym staje się coraz bardziej dojrzałe.

Warto śledzić podobne regulacje także z perspektywy sektora prywatnego: firmy budowlane, deweloperzy, zarządcy nieruchomości – wszyscy będą coraz częściej włączani w system odpowiedzialności za miejską przyrodę. I dobrze – bo w zrównoważonym mieście nie chodzi tylko o zieleń w centrum. Chodzi o harmonię – także z tymi, którzy żyją obok nas w ciszy.